teoria pielegnowania, pielęgniarstwo LICENCJAT wymiana zastawki aorty
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
TEORIA PIELĘGNOWANIA
1.
Teoria pielęgnowania a model pielęgnowania:
a)
model
– graficzne lub symboliczne przedstawienie treści teorii (np. czym jest
pielęgnowanie, pielęgnowanie z pkt. widzenia poszczególnych teorii)
b)
teoria
– filozoficzne odniesienie, poparte badaniami (niektóre teorie); może być
stworzona przez 1 osobę lub grupę naukowców
Funkcja teorii – po co ona jest?
pomaga w relacji personelu z pacjentem
podpowiada w praktyce, jakie rzeczy mogą być zrobione
2.
Teoria – zasadnicze elementy:
a)
osoby
b)
środowisko
c)
zdrowie
d)
pielęgnowanie
3.
Teoria F. Nightingale
- model koncentryczny, środowiskowy (1860 r.)
a)
założenia:
pielęgnowanie pozostaje w ścisłym
związku z tym co się dzieje w środowisku
fizycznym otaczającym człowieka
zdrowie człowieka uzależnione jest od
środowiska
pielęgnowanie odnosi się do zdrowia, a
samo zdrowie jest ściśle powiązane ze
środowiskiem
zadaniem osoby pielęgnującej jest
zadbanie o środowisko pacjenta
b)
kanony pielęgniarstwa
wentylacja i ogrzewanie
– wskazanie na czystość powietrza
w pomieszczeniach zamkniętych – wietrzenie pomieszczeń, utrzymanie
odpowiedniej wilgoci
na terenach otwartych (zanieczyszczenia) – wilgoć, dym, gazy, pyły
zdrowie domu, mieszkania, szpitala
dobre oświetlenie
właściwe usuwanie nieczystości
korzystanie z czystej, nieskażonej wody
właściwe rozwiązania architektoniczne (szczególnie budynki szpitalne)
światło – potrzebne dla zdrowia fizycznego i psychicznego
hałas – czynnik bardzo stresujący
głośne rozmowy
muzyka
sposób poruszania się (hałas gdy ktoś idzie)
różnorodność – świadome wprowadzanie w życiu chorego różnych zmian, np.
spacer, posadzenie przy oknie
małe elementy dekoracyjne (np. kwiatek)
czytanie chorym
zachęcenie do aktywności (pisanie, prace ręczne, samodzielne czytanie)
łóżko i jego wyposażenie
czystość bielizny pościelowej i potrzeba jej zmiany
prawidłowe przesłanie łóżka
dodatkowe akcesoria (materac, poduszka, akcesoria przeciwodleżynowe)
czystość pokoju i ścian
porządkowanie Sali chorych
odświeżanie ścian (malowanie)
sposób porządkowania – bez wzbierania kurzu
czystość osobista
forma skóry
konieczność systematycznego mycia się
częste mycie rak przez osoby leczące i pielęgnujące
żywienie
podawanie posiłków
„głupie” budzenie nadziei i doradzanie
czynniki psycho – społeczne w komunikacji z pacjentem
wsłuchiwanie się w słowa chorego
przekazywanie rad umacniających chorego (bez złudzeń)
obserwacja – zbieranie konkretnych, rzeczowych i precyzyjnych informacji co
do potrzeb pacjentów i ich sytuacji
zarządzanie – obejmowanie uwagą pacjenta i tych elementów środowiska, które
mają największy wpływ na samego pacjenta i na jego sytuacje zdrowotną
ważne dla
modelu
pielęgnowania
4.
Model Virgini Henderson
(1955 r.)
a)
założenia:
pielęgniarstwo jest asystowanie
człowiekowi
pielęgnowany może być człowiek
zdrowy jak i chory
w wyniku pielęgnowania, chory lub
zdrowy, może stać się niezależny od
innych osób
b)
14 unikatowych potrzeb, w których jest
zaspokojone asystowanie pielęgniarskie:
normalne oddychanie
odpowiednie odżywianie i dostarczanie płynów
wydalanie
poruszanie się i zachowywanie właściwej postawy ciała (chodzenie, siedzenie,
leżenie, zmiany pozycji)
sen i odpoczynek
dobieranie odpowiedniej odzieży i bielizny
utrzymywanie prawidłowej ciepłoty ciała przez właściwe dobieranie odzieży i
wprowadzenie zmian w środowisku
utrzymywanie czystości i schludnego wyglądu oraz zabezpieczenie ciała przed
urazami
unikanie zagrożeń ze strony środowiska oraz unikanie ranienia innych
zachowanie diety zgodnie z tym, co zaleca lekarz
wprowadzanie urozmaiceń do diety
regularność podawanych posiłków
nie przerywanie posiłku choremu
komunikowanie się z innymi oraz wyrażanie emocji, potrzeb, lęków, itd.
podejmowanie praktyk religijnych zgodnie z własnymi wierzeniami
podejmowanie pracy zapewniającej zyskiwanie poczucia osiągnięć
zabawa lub uczestnictwo w różnych formach rekreacji
uczenie się, odkrywanie i zaspokajanie ciekawości poznania nowego –
niezbędne dla zdrowia i normalnego rozwoju
Unikatowe
– bo charakterystyczne tylko dla pielęgniarstwa.
c)
klasyczna definicja pielęgniarstwa, opublikowana w 1958 r. przez Międzynarodową
Radę Pielęgniarek (ICN)
Unikatową funkcją pielęgniarstwa
jest towarzyszenie człowiekowi – choremu lub
zdrowemu – w wykonywaniu tych czynności związanych z utrzymaniem zdrowia,
jego odzyskaniem lub godną śmiercią, które mógłby wykonywać bez pomocy, gdyby
miał niezbędną siłę, wolę lub wiedzę. Robienie tego w taki sposób, aby możliwie
najszybciej mu pomóc w uzyskaniu samodzielności.
d)
czynniki wpływające na modyfikacje potrzeb
wiek człowieka (noworodek, małe dziecko, młody człowiek, osoba starsza,
osoba umierająca)
temperament, stan emocjonalny, a także krótkotrwały nastrój (np. namolny,
ponadaktywny, spowolniały, euforyczny, lękowy, histeryczny, depresyjny)
stan socjalny i kulturowy (np. człowiek mający rodzinę, przyjaciół, dobrze
przystosowany do środowiska albo człowiek samotny, źle przystosowany)
właściwości fizyczne człowieka (np. masa ciała w normie, poniżej lub powyżej
normy, właściwości motoryczne: w normie, ich utrata)
możliwości intelektualne (w normie, powyżej lub poniżej normy)
funkcjonowanie receptorów (wzroku, słuchu, dotyku, równowagi – w normie
lub utrata któregoś z nich)
e)
stany patologiczne wpływające na modyfikacje pomocy pielęgniarki
zaburzenia gosp. wodno – elektrolitowej (w tym stany głodu, uporczywych
wymiotów, biegunek)
ostry niedobór tlenu
wstrząs ( w tym zapaść, krwotok)
zaburzenia świadomości (śpiączka, delirium)
nienormalna temp. ciała, wywołana narażenie na wpływ niskiej lub wysokiej
temp. otoczenia
ostre stany gorączkowe z różnych przyczyn
miejscowe uszkodzenie skóry, zranienia, infekcje
stany zakaźności
stany przed – i pooperacyjne
unieruchomienie spowodowane choroba lub leczeniem
ból ciągły, nieustępujący pod wpływem stosowanych środków
5.
Model Doroty Orem
– koncepcyjny
a)
model koncepcyjny pielęgnowania Orem jest określany jako
teoria samoopieki
, czyli
świadomej, wyliczonej aktywności ukierunkowanej na zaspokajanie określonych
potrzeb, które w sposób celowy regulują integralność, funkcjonowanie i rozwój
jednostki
b)
2 formy samoopieki
pośrednia
– zdolność ludzka do angażowania w samo opiece i te indywidualne
zdolności uzależnione są od wieku, rozwoju, aktywności życiowej, kultury
społecznej i zdrowia; samoopieka spontaniczna (np. „jem owoce bo lubie, a nie,
że muszę je jeść”)
terapeutyczna – aktywność podejmowana krótkim czasie, wymagająca
zastosowania różnych metod; samoopieka ukierunkowana, z celem (np. „ćwiczę
bo chcę mieć większą sprawność”, „szczepię się”)
c)
założenia
samoopieka jest nabywana przez człowieka przez kontakty interpersonalne i
komunikowanie
każda osoba dorosła ma zarówno prawo jak i odpowiedzialność za sprawowanie
opieki nad sobą oraz innych, np. za dzieci, osoby niepełnosprawne
dorosły może czasem potrzebować wsparcia w realizacji samoopieki
d)
zachowanie równowagi pomiędzy indywidualnym zapotrzebowaniem na opiekę a
zdolnością jednostki do samoopieki (deficyt samoopieki) wymaga interwencji
pielęgniarki
e)
3 kategorie potrzeb związane z samoopieką
potrzeby uniwersalne
– wspólne dla wszystkich ludzi, konieczne dla
utrzymania życia i zdrowia oraz dobrego samopoczucia
potrzeby rozwojowe
– początkowo utożsamiane z uniwersalnymi, a następnie
wyodrębnione jako nowa kategoria, ze względu na zmieniające się potrzeby
zależne od okresu rozwoju człowieka (w tym też nowe sytuacje życiowe –
odejście bliskiego, trudne sytuacje życiowe)
potrzeby w sytuacjach zaburzeń stanu zdrowia
- np. w przypadku jego
pogorszenia, w chorobie czy też w niepełnosprawności
f)
dobór najskuteczniejszej metody pielęgnowania dla potrzeb pacjenta
1)
działania „za” i „dla” pacjenta - aktywizowanie
2)
kierowanie, doradzanie, udzielanie wskazówek – bycie przewodnikiem
3)
udzielanie wsparcia – wspieranie psychiczne i fizyczne
4)
stwarzanie środowiska sprzyjającego rozwojowi osoby wymagającej pomocy
5)
uczenie
Wybór odpowiedniej metody pracy z pacjentem jest ściśle związany z doborem
systemu pielęgnacyjnego, tj. określeniem podejścia w zależności od wymaganej przez
pacjenta pomocy.
g)
3 systemy pielęgnowania
system całkowicie kompensacyjny – zespół sprawuje opiekę i wykonuje
wszystkie czynności w jej imieniu, za pacjentkę
system częściowo kompensacyjny – częściowo personel, częściowo pacjent
system wspierająco – uczący – mobilizowanie pacjentki w dostarczaniu
określonej wiedzy, nie wyręczanie lecz przygotowanie do samodzielnego
wykonywania samoopieki
System jest zależny od stanu pacjenta, jego potrzeb oraz indywidualnej oceny
rodzaju i stopnia deficytu samoopieki.
6.
Model H. Peplau
– relacji międzyludzkich (1952 r.)
a)
metoda najczęstsza u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi (psychiatria) niż u
pacjentów z zaburzeniami somatycznymi
[ Pobierz całość w formacie PDF ]